WikiTan techniek


Go to content

Main menu:


aanpassingen *

4 cilinder > Rayon I > versnellingsbak

10 x 31: wel of niet?

Chris van der Velde
Na een versnellingsbak-crash (na 76 km op de teller) de bak uiteraard eens goed bekeken. Kroonwiel/pignon leken goed, wel hier en daar een beetje ingevreten/ingesleten. Het bakhuis lijkt nog intact, slechts een gescheurde lagerkap. En de nodige tandresten op de magnetische aftapplug! Waarschijnlijk differentieelproblemen. Omdat ik deze bak toch weer wil reviseren, begin ik me bepaalde dingen af te vragen:
- Is het wijs het kroonwiel/pignon sowieso te vervangen door nieuwe aanmaak? Ik hou niet van losse tanden.
- Wat is de kwaliteit van de nieuwe aanmaak kroonwiel/pignons? (Ik weet helaas dat nieuw niet altijd beter is...)
- Wat zijn de ervaringen van mensen met 10x31 ipv 9x31? Lijkt me ook interessant in dit vlakke landschap...
Ik wil het eigenlijk meteen goed aanpakken: versnellingsbakken de- en monteren is niet het leukste werk met een Sportje!

Karel Beukema toe Water
Chris, ik ken alleen mensen die nieuw nagemaakte langere pignon/kroonwiel combinaties voor de zescilinder Traction hebben. Over de kwaliteit hiervan heb ik nooit één klacht gehoord. Integendeel, alleen enthousiaste mensen die er soms veel kilometers mee maken. Ze zijn alleen schreeuwend duur, maar dat wist je al.
Voor de 4 cyl ben ik bang dat je auto (te) lui wordt van een langere eindoverbrenging. Dat zou je misschien kunnen compenseren door je motor op te peppen. Daar zijn verwschillende mogelijkheden voor (Roger Williams is daarin specialist), maar dan ben je inmiddels wel bezig je motor op te voeren. Misschien wil je dat helemaal niet.
Persoonlijk zou ik, de auto hoofdzakelijk in Nederland wordt gebruikt en ook nog eens een vrij bescheiden aantal kilometers maakt, gewoon de originele configuratie handhaven.

Pim Wittop Koning
Chris, Ik rijd al jaren met een 10x31, destijds van n van de commercile aanbieders verworven voor in mijn ogen niet teveel geld. Afgezien van de geluidsproductie heb ik er weinig problemen mee. De snelheidsmeter wijkt opeens niet meer af, de teller des te meer. Wat bij deze combinatie ontbrak was de indicatie voor de pignondiepte. Die is dus op de ouderwetse manier afgesteld, Pruisisch blauw op de tanden. Trekkracht heb ik zelden tekort en het motortoerental blijft aangenaam lager. In het Belgische landschap merk je, als je met meerdere Tractions rijdt, dat ik helling op wat moet inleveren maar dat helling af weer goedmaak. Voor zover ik weet zijn op dit moment weinig goede sets te verkrijgen bij de handel.

Chris van der Velde
Dank voor jullie reacties! Ik had al meer gehoord dat de huidige sets in het algemeen niet denderend zijn. Ik vraag me af hoe dat komt. Er zijn toch genoeg bedrijven te vinden die goed kunnen bepalen welke materiaal/hardheidscombinaties vroeger gebruikt zijn? Met dat als uitgangspunt zou je nog voor optimalisaties hierin kunnen kiezen. Mits dat nodig zou zijn natuurlijk. Want wat is de reden dat bij de originele sets tanden afbreken?
Ik merk op de langere rechte wegen inderdaad ook dat het toerental wel vij hoog ligt. Tegelijkertijd merk ik met mijn huidige bokkende koppeling dat het er wel op aan komt. Aangezien de boel toch weer uit elkaar zal moeten, overweeg ik meteen een diafragma-koppeling te monteren in combinatie met een 10x31 overbrenging. Volgens mij moet dat goed gaan. Pim, die geluidsproductie, dat hoor je meer in de lage toerentallen?
Wat ik me terloops eens afvraag: er zijn dus de bekende sets 9x31, 10x31 en ook 8x31. Maar waarom zou men bijvoorbeeld niet voor 9x29 (om maar wat te zeggen) hebben gekozen? Dan kun je veel meer variëren!

Pim Wittop Koning
Chris, natuurlijk zijn er bedrijven te vinden die dat goed kunnen maken. Natuurlijk is met een hoop pas-, meet- en rekenwerk te achterhalen hoe het origineel geweest zou moeten zijn. Natuurlijk is ook een materiaal te bepalen waaruit dit het beste gemaakt zou kunnen worden. Alleen de vraag is dan, wie gaat dat betalen? Een kroonwiel/pignonset is op zich al kostbaar. Tel daar nog enige tientallen uren ontwerpkosten, een proefsetje en proefmontage en een duurtest bij en je hebt, met de kleine aantallen die gemaakt worden, een onbetaalbaar product. Het is dus een kwestie van een compromis. Helaas zijn wij als club te klein om de investering in zon product te doen. Wel dringen we er bij de leveranciers op aan om betere kwaliteit te leveren, maar dat kost naast geld ook verschrikkelijk veel tijd.
Uitbrekende tanden worden m.i. vooral veroorzaakt door een te ruime speling tussen kroonwiel en pignon en door een slechte koppeling (of afstelling koppelingskabel). Dat bokken veroorzaakt krachten die je je nauwelijks kunt voorstellen.
Het voordeel van kleinere stappen (29 ipv 31 tanden) zie ik niet zo. 10x31 is goed voor het doel en niet net teveel. Of het daarnaast technisch haalbaar is... Geen idee.
De geluidsproductie van mijn 10x31 is vooral in 2 en 3 erg aanwezig, zeker met enige belasting.

Karel Beukema toe Water
Pim, begrijp ik dat de pignon/kroonwielsets waarover het hier gaat, niet van Roger Willams afkomstig zijn? Bij mijn weten kan Roger op bestelling ook 10x31 sets voor de 4 cyl Tractions leveren. Hij verzamelt meestal een aantal orders en laat dan een beperkte serie maken. De research en het testen heeft hij al gedaan. De koers van het GBP is momenteel tamelijk gunstig.

Chris van der Velde
Pim, het ging mij er niet om dat de mogelijkheden er zijn, maar meer erom dat een huidige leverancier (die van de niet zo denderende sets) blijkbaar wel kroonwiel/pignon combinaties laat fabriceren, maar die zijn dan minder goed als de originele sets. Als je toch al kosten maakt om ze te laten maken, zijn de kosten voor materiaalonderzoek volgens mij wel overkomelijk. Zeker als de machinefabriek die ze laat maken (en die zijn er genoeg) zelf mogelijkheden heeft om dit te doen... Maar goed. dat terzijde.
De technische haalbaarheid van bv 29 tanden is er wel, mits het (kleinere) tandwiel genoeg ruimte biedt. Het voordeel van 10x31 is echter dat je een tand extra op je pignon hebt. Brengt je meteen weer op het nadeel van 8x31: 11% extra slijtage! Maar in dat geval zou je al naar 9x35 moeten. Citroën zal er ongetwijfeld goede redenen voor gehad hebben om het op deze manier te doen.
Zijn er nog meer mensen die ervaring hebben met 10x31 t.o.v. 9x31? Over de geluidsproductie: ook bij mijn 9x31 in lage toerentallen (bv optrekken na schakelen) hoor ik geratel. Is dat bij de 10x31 nog groter dan?

Richard Vos
Ja zeker zijn er meer mensen die 10 x 31 ervaring hebben.
Sinds het voorjaar heb ik ook deze kroon-pignon combinatie.
Ik heb een sportje en alleen onderin de eerste versnelling is te merken dat de auto wat moeilijker weg komt.
Ik compenseer dat door iets langer door te trekken.
De snelheidsmeter en de kilometerteller wijken iets af.
Door eenmalig de TomTom mee te nemen weet ik welke snelheid bij welke aanduiding hoort.
De kilometerteller moet ik met 1.15 vermenigvuldigen
Verder zijn mijn ervaringen zeer positief.
Een rustige motor en als het er op aankomt ook nog sneller.
Het is alleen wel belangrijk dat je je goed orienteert naar de kwaliteit van het materiaal.
CTA heeft ze geloof ik niet meer, maar die waren dan ook van dubieuse kwaliteit.
Op E-bay worden ze aangeboden voor 700 euro. Die moeten haast beter zijn. Succes, Gr.Richard


Chris van der Velde
Na een speurtochtje op internet is me intussen wel duidelijk dat een vertanding niet automatisch goed is. Al je je eens realiseert hoe nauwkeurig tandgeometrie van de spiraalvertanding luistert ivm aangrijpingsvlakken die natuurlijk mooi in het midden van de tand horen te liggen, moet je goed weten wat je doet, wil je dit spul laten namaken. Bij m'n originele set liggen die sporen mooi in het midden, ik ben wel benieuwd naar de namaaksets...
Tegenwoordig worden de tandvormen allemaal CNC (Computer Numerical Control)-gefreesd (hoewel de uiteindelijke tandvorm ontzettend mooi wordt, is het hier helemaal belangrijk dat je weet wat je doet). Vroeger had je er specifieke machines voor.

Pim Wittop Koning
Chris, dat bedoel ik. Het is niet zomaar een tandwieltje. Als fabrikant moet je al weten wat je doet en je moet bovendien de intentie van de ontwerper weten te interpreteren. Daarnaast is heel veel afhankelijk van de afstelling. Daarmee kan je, als het goed is, dat tandcontact precies in het midden krijgen. Vroeger stond er altijd een dieptemaat op een pignon, tegenwoordig niet altijd meer. Dat wordt dubbel zoeken naar de juiste afstelling.
Overigens blijf ik van mening dat een kroonwiel/pignon, als het goed afgesteld is, niet zomaar kapot gaat. Een tand uitbreken is naar mijn mening echt veroorzaakt door foutieve afstelling.

Chris van der Velde
Op het moment dat je een dergelijk tandwiel laat maken op een CNC-bank, betekent dit dat de loop van het contour wordt geprogrammeerd in de bank. De nauwkeurigheid van de contour wordt daarmee bepaald door de nauwkeurigheid waarmee de programmeur wenst te werken. De spiraalvertanding kent in tegenstelling tot de gewone rechte vertanding gruwelijk veel variabelen. Vandaar dat ik wel benieuwd ben naar slijtagesporen van imitatiesets.
Over oorzaken van tand uitbreken verschil ik wel van mening. Op het moment dat je een tandwiel te hard hardt, kunnen ze veel eerder dan bedoeld uitbreken. Het is daarmee ook zaak dat je dat harden gecontroleerd uitvoert en niet in een bakoven en een teiltje water (om het maar iets te chargeren). Ik neem aan dat Citron dat destijds onder controle had, maar op het moment dat er op dit moment weinig goede imitatiesets op de markt zijn, vraag ik me af waar het mis gaat.
Overigens blijf ik zelf eerst met met een 9x31 rijden, maar misschien tzt een 10x31 op reserve...

Ernst Berends
Het afbreken van tanden bij nieuwe sets kroonwiel/pignon kan ook te maken met het hardingsprocedee dat men gebruikt heeft.
Origineel was het zg inzetharden, alleen het toplaagje is dan hard de rest moet taai staal blijven. Als er te diep gehard wordt: meer kans op breuk.
Fabrikant moet dus inderdaad goed weten waar hij mee bezig is en eigenlijk over de oude fabrieksgegeven bezitten gezien staalsoort/ hardingsprocedee etc. Met zomaar even kopieeren ben je er niet!


Home * | 4 cilinder | 6 cilinder | 8 cilinder | Appendix | Clubblad | Weblinks met veel techniek * | Site Map


Back to content | Back to main menu